– شکل 3-2 (اسیب وارد شده به تار مو در اثر موخوره) ……………………………………………….. 23
– شکل 3-3 (آسیب وارد شده به تار مو در اثر تیغ نامناسب ………………………………………….. 24
– شکل 3-4 (آسیب وارد شده به تار مو در اثر قیچی نامناسب). …………………………………….. 24
– شکل 4-1 (مکانیسم ترمیم تار مو). …………………………………………………………………………. 36
– شکل 5-1 (پلی کواترنیوم 10) ………………………………………………………………………………… 68
فصل اول
اهمیت مو در طول تاریخ
1- 1- تاریخچه:
از شروع تاریخ بشر، مو یک جنبه تظاهر شخصیتی فرد بوده است. مو به عنوان نمادی از جنسیت، وضعیت اجتماعی، دینی و شغلی فرد دارای اهمیتی برابر با طرز لباس پوشیدن، میزان زیورآلات (جواهرات) و حتی نوع اسلحه شخص بوده است. مو در دورانهای بسیار قدیم نیز ارزش و اعتبار زیادی برای بشر داشته است. چندین سال پیش جسد یخ زده مردی در یخچال های واقع در نزدیکی مرز اتریش با ایتالیا پیدا شد. با توجه به اینکه ظاهر این مرد شبیه مردان امروزی بود، در ابتدا این طور تصور شد که وی به تازگی مرده است ولی باستان شناسان پس از مطالعه بر روی البسه و اسلحه او متوجه شدند که جسد متعلق به بیش از پنج هزار سال قبل می باشد. موهای این جسد کاملاً مرتب و در حدود 9 سانتیمتر طول داشته و ریش وی نیز به خوبی کوتاه شده بود. همه اینها حاکی از توجه عمیق انسان به مدل مو و ریش حتی در زمان های بسیار دور می باشد. مصریان باستان پیشگامان بسیاری از آیین های زیبایی بودهاند و به زیبایی مو نیز اهمیت بسیاری میدادند و همواره آرایشهای بسیار متنوعی بر روی مو سر خود انجام میدادند.
شکل1-1- سبکهای مختلف مو زنان در مصر باستان
در مصر باستان، پسران فرعون، موهای خود را به فرم خاصی بافته و در سمت راست سر درست در پشت گوش آویزان میکردند. فرعون هم همیشه با کلاه گیس در میان مردم ظاهر می شد. حتی امروزه هم قضات مرد یا زن انگلیسی به عنوان یک سنت در هنگام حضور در دادگاه از کلاه گیس موی اسب استفاده می کنند. قدیمی ترین متن پزشکی که در حال حاضر وجود دارد یک پاپیروس مربوط به نسخهای از پزشکان مصر باستان در رابطه با پمادی برای درمان ریزش مو است. در این پماد از چربی کروکودیل و مدفوع اسب آبی به مقدار مساوی استفاده شده است. بقراط (پزشک یونان باستان)  متوجه ارتباط بین اندام های جنسی و طاسی مردانه شده و اولین کسی بود که گزارش کرد مردان خواجه (کسانی که قبل از بلوغ اخته شده اند) دچار طاسی مردانه نمیشوند. ظاهراً علت توجه بقراط به طاسی مردانه این بوده که خود بقراط نیز طاس بوده است. نسخه پیشنهادی بقراط برای جلوگیری از ریزش مو مالیدن مخلوطی از زیره سبز، مدفوع کبوتر، ترب کوهی و گزنه به منطقه طاس میباشد. امروزه منطقه ای از سَر که شامل پشت و طرفین آن بوده و به صورت طبیعی دچار ریزش مو نمیشود را گاهی اصطلاحاً تاج گل بقراط1 می نامند.
شکل1-2. طاسی سر سقراط

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

وقتی به دوران عهد عتیق می رسیم داستان سامسون و دلیله2 یکی از نمونه های جالب در مورد توجه بشر به از دست دادن موها است. قدرت سامسون برای از بین بردن اشرار در گرو این بود که موهایش بلند بوده و کوتاه نشوند و زمانی که دلیله موهای او را کوتاه کرد، نیروی سامسون به طور کامل از بین رفت. کشیش ها و نمازگزاران مسیحی در زمان قدیم موهای خود را از فرق سر می تراشیدند تا به این ترتیب عدم علاقه به دنیا و پاکدامنی خود را نشان داده و بگویند که وجود آنها وقف خدا شده است. در قرون وُسطی به دلیل شدت توجه مسیحیان به امور اُخروی تراشیدن موهای فرق سر رایج تر شده به طوریکه گاهی فقط باریکه ای از مو در طرفین سر باقی می ماند. در دوران پادشاهی لویی چهاردهم در فرانسه استفاده ازکلاه گیس به عنوان علامتی از اشرافیگری مد شده بود. لویی در زمان جوانی موهای زیبایی داشت و او بود که به دلیل از دست دادن موهایش در دوران پیری رسم کلاه گیس گذاشتن را در فرانسه رایج کرد.
شکل 1-3. آرایشهای مختلف مو در دوران باستان
در برخی موارد فرانسویان لوازم شخصی خود مانند کشتی های کوچک و قفس پرندگان (که دارای پرنده زنده هم بود) را در روی کلاه گیس میگذاشتند و گاهی وزن این کلاه گیس به 6-9 کیلوگرم نیز می رسید. رسم کلاه گیس گذاشتن تا اواسط قرن هجدهم همچنان در فرانسه ادامه داشت.
شکل 1-4. استفاده از کلاه گیس بین پادشاهان فرانسوی متداول بوده است
در کشورهای مختلف نیز استفاده از کلاه گیس همواره در طول تاریخ بسیار متداول بوده است زیرا با استفاده از کلاه گیس و موهای مصنوعی، زیبایی و جذابیت افراد افزایش میافته است.

شکل1-5. استفاده از کلاه گیس توسط لوئی چهاردهم (راست) و ملکه الیزابت (چپ)
در آسیا هم مو برای نشان دادن جایگاه اجتماعی و مذهبی فرد دارای اهمیت فراوانی بوده است. مردان و زنان در کشورهای مختلف آسیایی همواره توجه زیادی به زیبایی و آرایش مو داشتهاند.
روحانیون بودایی موهای سرشان را به طور کامل می تراشیدند. قهرمانان سامورایی در ژاپن موهای جلو و بالای سر را تراشیده و مابقی موهایشان را به صورت یک دسته بافته شده در بالای سر گره می زدند. حتی در زمان حال هم کشتی گیران سامورایی موهای خود را در پشت سر به فرم خاصی می بافند، اگرچه تراشیدن موهای جلو و بالای سر منسوخ شده است.
مردان چینی هم معمولاً موهای خود را در پشت سر بافته و آویزان می کردند. در دوران انقلاب چین (سال 1922) آویزان کردن موهای بافته شده در پشت سر برای مردان ممنوع و عدم رعایت این مسئله جرم تلقی می شد و لذا این رسم در اکثر نواحی شهری چین از بین رفت ولی در بسیاری از روستاها همچنان ادامه دارد. زنان چینی نیز معمولا موهای بلندی داشتند. در جوامع امروزی هم مو دارای اهمیت فراوانی از نظر اجتماعی، فرهنگی و مذهبی بوده و در نشان دادن شخصیت فرد نیز مهم می باشد. در بسیاری از گروه های اجتماعی مانند خوانندگان راک ، پانک ها، یهودیان ارتودوکس، کریشناها، سیکها، صوفیان، بودائیان وهندوها مو بسیار مهم بوده و از دست دادن آن یک فاجعه تلقی می شود.
فصل دوم
آناتومی و فیزیولوژی موی سر
2-1- مقدمه
مراقبت از مو
مراقبت از مو به لحاظ اجتماعی شاید از ظاهر آن هم مهمتر باشد. این امر جزء اساسی است که پدیده جذابیت فیزیکی هم نامیده می شود و جنبه ی قبلی از ظاهر ماست که وقتی خانه را برای کار یا فعالیت ترک می کنیم در آینه به آن توجه می کنیم. توصیه در مورد مراقبت از مو بخشی است که مکررا و خیلی زیاد متخصصین پوست و مو در آن نقش ایفا می کنند. برای همه بیمارانی که مبتلا به کمبود مو و پراکندگی مو هستند، کسانی که طاسی موی آنها خوب شده و افرادی که قبلا شیمی درمانی شده اند، انتظار می رود که توصیه های مربوط به زیبایی به عنوان بخشی از مدیریت همه جانبه آنها انجام شود. در دهه های اخیر محصولات مراقبت از مو از حالت عملی که اغلب نارضایتی بدنبال داشته به سوی افزایش تنوع و خلاقیت و در جهت افزایش کیفیت زندگی انتقال یافته است. یک رژیم مراقبت از مو شامل اصل پاکیزگی و استفاده از محصول نرم کننده و شوینده است که طبق نیاز مصرف کننده چند نوع از این محصولات در دسترس هستند. این محصولات بطور کلی جداگانه مورد استفاده قرار می گیرند و استفاده از نرم کننده یا حالت دهنده خیلی کمتر از شامپو است. ترکیب دو محصول در یک محصول، توسط پروکتروگمبل در اواخر دهه 1980 انجام شد و توسعه یافت و برای اولین بار یک محصول که شامل پاک کننده و حالت دهنده بود فقط در یک بطری استفاده شد. طبقه بندی مراقبت از مو برای 3 نوع مو طراحی شده است:

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

• عادی
• خشک
• آسیب دیده
تولید بعدی محصولات برای دریافت نهایت رضایت و سودمندی بود، مواردی مثل موی نرم و شفاف یا فر کامل و یک دست و درخشش رنگ، دسته ای از محصولات حالت دهنده هم برای به وجود آوردن مدلهای با ماندگاری زیاد وارد بازار شدند تا محصولات شستشو و نرم کننده ها را تکمیل کنند. اینها را می شد افزایش داد و یا شایع ترین مشکلات مربوط به مدلهای زیبا را تغییر داد و اصلاح نمود. بهترین کار میان اینها کنترل حجم محصول است که یا خیلی زیاد می شود یا خیلی کم.مدیریت موی پراکنده و آشفته مهم است و محصولاتی که در این جهت تولید می شوند و برای موهایی که نژادی نامیده می شوند وارد بازار شده است.
2-2- رژیم های مراقبت از مو
یک رژیم مراقبت از مو می تواند از 1 تا 6 محصول در روز متفاوت باشد.در حالیکه در تولیدات قبلی این امکان وجود داشت که تاثیری نداشته باشند و فقط بر آراستگی مو و زیبایی آنها تاکید شود.در یک جامعه ای که رقابت در آن رو به افزایش است، اینکه مو به مدت طولانی شستشو نشود، مات شود و از رسیدگی به آن غفلت شود خیلی غیر عادی بنظر می رسد. در بعضی جوامع پیشرفته، صابون های ساده برای شستن پوست سر، به خصوص سر مردان هنوز هم استفاده می شوند. این سیستم های خشن و منفی روی پوست نه فقط پاکیزگی در حد ضعیف ایجاد می کنند بلکه موجب می شوند نمک کلسیم در سطح گسترده ای روی مو ایجاد شود و شفافیت را کاهش دهد. شامپو زدن روزانه فقط می تواند ساقه ی مو را از آلودگی پاک کند و خود این کار می تواند مدل و زیبایی مو را زیاد کند.محصولات مراقبت از مو در مقایسه با محصولات مراقبت از پوست ارزانتر هستند و در همه جا یافت می شوند.
2-3- فولیکول مو
مو در واقع بخش ویژه‌ای از پوست است که در خارج آن روئیده و اپیدرمیس3 نامیده می‌شود. دارای دو بخش قابل رویت و تفکیک، به نام‌های فولیکول4 و تار5 است. موی انسان، در واقع ساختار اصلاح شده اپیدرم است که از یک کیسه کوچک به نام فولیکول به وجود می‌آید. فولیکول در حد فاصل درمیس6 و هیپودرمیس7 قرار گرفته است، و در واقع یک فرورفتگی کوچک فنجانی یا گرزی شکل است که عمیقا در بافت چربی کف سر جای گرفته است. فولیکول، نقطه شروع رشد مو است که توسط مویرگ‌های خونی متعددی تغذیه شده، و مواد غذایی و فاکتورهای رشدی مو را تامین می‌کنند. سلول‌های درمال پاپیلا نقش اساسی و مهم را در فرآیند رشد و چرخه رویش مجدد مو همراه با سلول‌های دیواره فولیکول ایفا می‌کنند.
فولیکول مو را می‌توان به دو بخش اصلی تقسیم کرد:
2-3-1- پیاز مو
پیاز مو8 در کنار فولیکول مو قرارگرفته است. در واقع این بخش از فولیکول، ساختمانی است با قدرت رشد سلولی که سرانجام موجب ساخت تار بلند و نازک موی سر می‌شود. سلول‌های جدید در قسمت های پایینی مو9 ساخته می‌شوند سپس رشد کرده و به تدریج سلول‌های قدیمی را به سمت بالا می‌رانند.
سلول‌های ویژه‌ایی در پیاز مو، مسئول ساخت رنگدانه‌های مو هستند. این رنگدانه‌ها، ملانین10 نامیده شده و سلول‌های سازنده آن ملانوسیت11 نام دارند. همگام با رشد فولیکول‌ها به سمت خارج، ملانین نیز به سمت بالا و درون تار مو حرکت می‌کند.
شکل2-1- ساختمان پیاز مو
2-3-2- بخش میانی فولیکول
بخش میانی قسمتی از فولیکول است که موجب مرگ سلول‌ها و سخت‌شدن آن‌ها شده، و بافتی را به وجود می‌آورد که به آن مو می‌گویند. به موازات ادامه تقسیم سلول‌های زیرین، و ادامه حرکتشان به سمت بالا، رشد مو به سمت بالا ادامه یافته و سرانجام مو از پوست کف سر خارج می‌شود. در این زمان مو از اشکال مختلف پروتئینی که به آن کراتین می‌گویند تشکیل شده است.
شکل : قطر تقریبی اجزای تشکیل دهنده سلول های کوتیکول
اجزای تشکیل دهندهقطر تقریبی nmسلول های سوزنی شکل کوتیکول1000 – 6000ماکرو فیبریل ها200 – 900میکرو فیبریل ها6پروتوفیبریل ها2پپتیدهای مارپیچی7/0
2-3-3- تار یا ساقه مو
تار مو12 بخشی از ساختمان مو است که بر روی کف سر مشاهده می‌شود. بخش عمده تار مو را سلول‌های مرده تشکیل می دهند، که حاوی انواع مختلف کراتین، مواد چسباننده و مقادیر اندکی آب است. موهای انتهایی بر روی سر، با روغن طبیعی به نام سبوم که توسط سباسه فولیکل‌ها ساخته می‌شوند لغزنده می‌گردند. مقادیر تولید سبوم بر روی کف سرهر فرد، وابسته به عوامل ژنتیکی است. ترشحات غدد جنسی مردانه و زنانه نیز، سبب تغییر در میزان ترشح سبوم می‌شوند. در زمان افزایش سطح هورمون‌های آندروژن، میزان ترشح سبوم به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد. در بسیاری از نوجوانان افزایش ناگهانی مقدار هورمون‌های فوق در زمان بلوغ، سبب افزایش ساخت چربی و سبوم شده و در نتیجه موهای فرد چرب می‌شوند.
تار مو در برش عرضی شامل سه بخش است:
1- مدولا13
2- کورتکس (قشر)14
3- کوتیکول15

شکل 2-2
2-3-5- مدولا
سلول‌های مدولا به طور آزادانه و رها در کنار هم قرار گرفته‌اند که در حین شکل‌گیری چروکیده می‌شوند و در سرتاسر محور فیبرها، فضاهای نامنظم خالی از هوایی را بر جای می‌گذارند. باور بر این است که سهم مدولا در خواص فیزیکی و شیمیایی مو ناچیز بوده و به همین دلیل نیز در بسیاری از مواقع نادیده گرفته می‌شود.
2-3-6-کورتکس
بخش مرکزی مو کورتکس نامیده می‌شود که سازنده قسمت اعظمی از تار مو است. کورتکس خواص کیفی ویژه مو همانند الاستیسیته و موج‌دار بودن را ایجاد می‌کند.کورتکس حاوی فیبرهای پروتئینی ساخته شده از آلفا کراتین و پروتئین آمورفوس16 است. کورتکس به وسیله رشته‌هایی از کراتین که به صورت افقی و در طول تار مو قرار گرفته اند، پر می‌شود. این فیبرها از کراتین هایی با مقادیر سولفور کمتری ساخته شده و در داخل فولدرهایی از فیبرهای بزرگ‌تر قرار دارند. مجموعه این فیبرها به وسیله توده ای از کراتین‌های غنی از سولفور به‌نام ماتریکس نگهداری می‌شود (مقدار سولفور این کراتین‌ها از کراتین‌های کورتکس بیشتر است).
2-3-7-کوتیکول
لایه بیرونی مو که در حکم پوسته خارجی آن است کوتیکول نامیده می‌شود. کوتیکول از سلول‌های تحت فلس مانند روی هم قرار گرفته یا روی هم پوشاننده تشکیل شده است. این ورقه‌ها یا فلس‌ها در حدود 5/0 تا 1 میکرومتر ضخامت دارند و 45-60 میکرومتر هم طول دارند. موی انسان دارای 5 تا 10 لایه ورقه‌های همپوشانی (اورلپ17) شده است و این درحالی است که در پشم گوسفند تنها یک تا دو عدد ورقه ضخیم وجود دارد. در موهای ظریف و نازک، ضخامت کوتیکول در حدود 36 درصد کل فیبرهای مقطع عرضی مو است و در موهای ضخیم این ضخامت به حدود 15 درصد می‌رسد. این سلول‌ها یا فلس‌ها از ریشه تا نوک مو روی هم قرار گرفته‌اند و زاویه قرارگیری آن‌ها بر روی یکدیگر 40 درجه است. کوتیکول حاوی درصد سیستئین بالاتری نسبت به کل مو است. در مقایسه با کورتکس، کوتیکول در سطح مولکولی، دارای یک سیستم کامل ارگانیزه شده نیست. هر کوتیکول در واقع یک ساختمان چند لایه است. کوتیکول‌های موی انسان معمولاً حاوی پیگمنت‌های ملانین نیستند، اما این پیگمنت‌ها در کوتیکول‌های پرندگان دیده می‌شوند. هر سلول کوتیکولی از یک غشاء نازک به نام اپی‌کوتیکول18 پوشیده شده که در حدود 25 آنگستروم ضخامت دارد.
2-4- ساختمان پوست سر
پوست سر دارای همان ساختمان کلی پوست سایر نقاط بدن است ولی چند خصوصیت منحصر به فرد را در پوست سر نسبت به پوست کل بدن مشاهده می کنیم:
1- تعداد زیادی فولیکول های مو و ضخیم بودن آن
2- تراکم بسیار زیاد غدد چربی و اندازه بزرگتر این غدد نسبت به سایر نقاط بدن
3- تراکم بسیار زیاد غدد عروق و اندازه بزرگتر این غدد نسبت به سایر نقاط بدن
4- شبکه متراکم و به هم پیوسته عروقی که تغذیه و حیات مو های سر را به عهده داشته و برای ادامه حیات مو ها ضروری است.
5- شبکه به هم پیوسته و متراکم عصبی که هم شامل اعصاب حسی بوده وهم شامل اعصاب حرکتی که حرکت ماهیچه های موجود در زیر پوست را باعث می شود.
شکل 2-3- ساختمان پوست سر
2-5- چرخه طبیعی رشد مو
پوشش مو که بیشتر پستانداران را گرم و خشک نگه می دارد و آنها را از عناصر مضز بدور می کند، نیازمند تامین موهای جدید در طول عمر زندگی حیوانات می باشد. به منظور تولید موهای جدید، فولیکول های مو متحمل یک چرخه می شوند که از مراحل زیر تشکیل شده است.
– آناژن (فاز رشد)
– کاتاژن (فاز بینابینی)
– تلوژن (فاز افتادن و ریختن)
شکل 2-4 – مراحل رشد مو
چرخه مو بیانگر یک نمونه قابل توجه برای مطالعه تنظیم خفتگی و فعال شدن سلول های بنیادین بعلاوه تقویت تکثیر سلولی، سرنوشت سلول، تمایز و آپوپتوز در بافت های اپی تلیال جوان احیا کننده می باشد.
2-5-1- مرحله آناژن:
این مرحله، اولین مرحله رشد مو است که بین 2 تا 8 سال طول میکشد. در طول این دوره، سلولها در پاپیلای (جوانه) مو به سرعت تقسیم می شوند و تنه مو در حالی که از پیاز مو به سمت بالا میآید و از منفذ آن خارج می شود، کراتینی (شاخی) میشود. در همین حال پیاز مو به بخش های عمیق تر پوست (بخش درم) نفوذ می کند تا تغذیه لازم را به دست آورد. افرادی که مرحله رشد طولانی آناژن را دارند، می توانند موهای بسیار بلندی داشته باشند. دیگران که مرحله رشد موی شان کوتاه است، موهای چندان درازی نخواهند داشت. مو با سرعت 25 / 1 سانتیمتر در ماه رشد می کند، بنابراین مویی که کوتاه نشود، ممکن است بین 30 تا 120 سانتیمتر رشد کند.
2-5-2- مرحله کاتاژن:
به دنبال مرحله آناژن، مرحله کاتاژن رخ میدهد که یک مرحله کوتاه بینابینی دو تا چهار هفتهای است. در این مرحله که بخشی از یک فرآیند ایجاد موی جدید است، پیاز موی قدیمی تحلیل میرود و رشد مو متوقف می شود، اما مو نمیریزد. در طول مرحله کاتاژن، پیاز مو تحلیل می رود و اندازه آن به یک ششم طول طبیعی اش میرسد. بخش پایینی پیاز مو تخریب می شود، جوانه مو درون بخش عمقی پوست (درم) تحلیل میرود و پیاز مو از جریان خون جدا میشود و در نهایت در حال یکه پیاز مو در حال متلاشی شدن است، تنه مو نهایتا به بالا رانده می شود.
2-5-3- مرحله تلوژن:
در مرحله بعد فولیکول یا پیاز مو به مرحله تلوژن یا استراحت وارد میشود که دو تا چهار ماه به طول می انجامد. در این دوره مو هنوز رشد نمی کند، اما متصل به پیاز مو باقی میماند، در حالی که جوانه مو درون بخش عمقی پوست (درم) وارد یک مرحله استراحت شده است. حدود 10 تا 15 درصد از همه موها در هر زمان در این مرحله قرار دارند. بعد از اینکه مرحله تلوژن کامل شد، مو به مرحله آناژن بازمیگردد. در این زمان است که تنه موی جدید تشکیل میشود و موی قدیمی را به بیرون می راند و این مو میریزد.
2-6- بررسی شیمیایی تار مو
قسمت اعظم کورتکس، ماتریکس و کوتیکول مو را پروتئین یا پلی پپتید تشکیل می دهد. در این پروتئین ها، گروه الفا کربوکسیل یک آمینواسید به گروه آلفا آمینواسید دیگری از طریق یک باند پپتیدی به نام ” باند آمیدی” می پیوندد. با توجه به تعداد آمینواسیدهای تشکیل دهنده چنین پلیمرهایی، به آنها پپتید یا زنجیره کوتاه پروتئینی گفته می شود. پلی پپتید ها بین 10 الی 100 عدد اسید آمینه دارند و پروتئین یا ماکروپپتیدها دارای بیش از 100 عدد اسید آمینه هستند(7 و 8). یک زنجیره پلی پپتیدی شامل قسمت هایی معمولا تکراری است که زنجیره اصلی نامیده می شود. این زنجیره همچنین دارای بخشی تغییرپذیر است که عبارت است از زنجیره های کناری مشخصی که تحت عنوان ” R” نامیده می شوند. در کراتین مو ساختمان پلی پپتیدی تکراری ” آلفا هلیکس ” است که میله ای و رشته ای شکل است. آلفا هلیکس ها در کراتین مو به صورت فنرهایی که در جهت عقربه های ساعت پیچ خوردگی دارند دیده می شود. آلفا هلیکس ها به وسیله باند های هیدروژنی فی مابین: -NH و –CO- منتشر در زنجیره در زنجیره اصلی باقی مانده از سه اسید امینه پایدار می شود. یک ” آلفا هلیکس ” آزاد ناپایدار است، دو رشته آلفا هلیکس یا بیشتر در هم پیچیده و یک فیبر منفرد کابل مانند را ایجاد می کنند که تحت عنوان ” هلیکال کوئیلد – کوئیل ” نامیده می شود که دارای نقش مهمی در ایجاد خواص مکانیکی فیبر ها است (3)و(4)و(6)و(8)و(9). مو از کراتین های سختی ساخته شده است که دارای وزن مولکولی در حدود 40000 تا 70000 دالتون هستند. با در نظر گرفتن وزن هر اسید آمینه ( در حدود 110 دالتون ) می توان حدس زد که باید پروتئین های فیبریلاری در مو حدود 363 تا 636 اسید آمینه باشند.قسمت اعظم مو شامل پروتئینی به نام کراتین است. کراتین، پروتئین شناخته شده ای است که در برابر آسیب های مختلف مقاوم است، این پروتئین سازنده موادی همانند: پر پرندگان، چنگال حیوانات، ناخن و سم چهار پایان است. همانند دیگر پروتئین ها کراتین نیز دارای مولکول های بسیار بزرگی است که از واحد های کوچک تری به نام اسید های آمینه ساخته شده است و این آمینو اسیدها همانند دانه های تسبیح به یکدیگر متصل شده اند. مو همچنین حاوی چربی، رنگدانه، ملانین، مقادیر اندکی از ویتامین ها، مقادیر ناچیزی از روی19 و دیگر فلزات است. مو علاوه بر این حاوی آب است که در حدود 10 – 13 درصد وزن کل آن را تشکیل می دهد و برای حفظ و ارائه خواص شیمیایی و فیزیکی آن بسیار مهم و حیاتی است (6)و(7)و(8)
2-6-1- استحکام مو
مو به طور عجیبی دارای استحکام است و حتی یک رشته از مو توانایی بلند کردن وزنه ای 100 گرمی را بدمن اینکه پاره و گسسته شود دارد و حتی می توان ریسمان محکمی را از مو ها تهیه کرد. پروتئین های کراتینی کورتکس عامل این استحکام غیر معمول است. مولکول های بلند کراتین در کورتکس به یکدیگر فشرده شده اند تا ساختمانی منظم، مستحکم و با قابلیت انعطاف را شکل دهند. اگر زنجیره های پروتئینی، مخلوطی از حدود 20 نوع یا بیشتر اسید آمینه ساخته شده است. کراتین ترکیب منحصر به فردی است. منحصر به فرد بودن کراتین به واسطه دارا بودن مقادیر زیادی از اسید آمینه ای خاص به نام سیستاین20 در زنجیره آن است. پروتئین های ماتریکس مو حاوی دو آمینو اسید سیستئین21 (7)و(8) در هر زنجیره مختلف خود است که در کنار و نزدیک یکدیگر قرار گرفته و به وسیله دو اتم سولفور به یکدیگر متصل شده اند، حالتی که در آن پیوند شیمیایی قوی ای تحت عنوان پیوند دی سولفیدی شکل می گیرد. در طول زنجیره های کراتینی باند های دی سولفیدی زیادی قرار دارند که به صورت پله های یک نردبان به یکدیگر متصل شده اند ( پیوند های عرضی). باند های دی سولفیدی از مستحکم ترین باند های شناخته شده طبیعت به شمار می روند. در واقع دلیل استحکام و قدرت مو ، پیوند های عرضی به دست آمده از پیوند های دی سولفیدی، مابین زنجیره های کراتینی است. (2)و(7)
شکل 2-5- نمایش پیوند دی سولفیدی
2-6-2- مو چگونه شکل ظاهری خود را به دست می آورد؟
شکل ظاهری مو وابسته به عوامل متعددی است، از جمله می توان به، شکل ظاهری فولیکول، زاویه و نحوه رویش مو اشاره کرد که از فردی به فرد دیگر و همچنین از نژادی به نژاد دیگر متفاوت است. کراتین علاوه بر نقش استحکامی خود در شکل دهی فولیکول های مو نیز نقش مهمی را ایفا می کند. شکل ظاهری مو متاثر از پیوند های شیمیایی موجود در ساختمان آن است. به علت استحکام و قدرت بالای پیوند های دی سولفیدی، تنها راه تغییر در آنها به کارگیری روش های شیمیایی همانند صاف کردن22 مو با استفاده از عوامل شیمیایی است. هر زنجیره کراتینی به وسیله پیوندهای شیمیایی دیگری نیز (که متفاوت از پیونهای دی سولفیدی است) به یکدیگر متصل می شوند که به آنها پیوند های هیدروژنی گفته می شوند. در زنجیره کراتینی مو، تعداد پیوندهای هیدروژنی به مراتب بیشتر از پیوندهای دی سولفیدی است. البته پیوندهای هیدروژنی به میزان زیادی از پیوندهای دی سولفیدی ضعیفتر هستند وبه راحتی شکسته می شوند و انعطاف پذیری مو را ایجاد می کنند. در زمان خیس شدن مو پیوندهای هیدروژنی به دفعات شکسته می شوند و در زمان خشک شدن آن دوباره شکل می گیرند. در زمان شکسته شدن این پیوندها، شکل ظاهری مو نیز تغییر می یابد. این همان پایه و اساس مرتب کردن و حالت دادن به مو است. تغییر ایجاد شده در شکل و حالت ظاهری مو بدین طریق فقط تغییری موقتی است و با خشک شدن مجدد مو که با شکل گیری مجدد پیوند هیدروژنی همراه است، شکل ظاهر مو می تواند به حالت اول خود برگردد. (3)و(5)

فصل سوم
آسیب های واده شده به موی سر(10)
3-1- بررسی انواع آسیب های وارد شده به تار مو
3-1-1- آسیب ناشی از پدیده هوازدگی23:
هوازدگی در حقیقت حالتی از آسیب تدریجی کوتیکول تار مو است. آسیب های وارد شده به کوتیکول باعث نازک شدن آن و پارگی اتفاقی مو می شود. خوشبختانه مو دارای توان طبیعی بالایی است. موهای به دست آمده ار مومیایی های مصر باستان و حتی از بدن انسان های اولیه در دوران سنگی به خوبی طی هزاران سال توانسته است خود را حفظ کند. (2)وقتی موی جدیدی از کف سر خارج می شود کوتیکول آن شامل 10 لایه از فلس های بلند است. این لایه ها بسیار نازک هستند و تنها 3 الی 4 میکرومتر ضخامت دارند، شکل گیری این چنین لایه هایی 6 سال یا بیشتر به طول می انجامد. همزمان با رشد مو این لایه ها به تدریج و به آرامی دچار سائیدگی می شوند. این لایه ها در انتهای مو بخصوص اگر بلند باشد تقریبا کامل سائیده شده اند. این سائیدگی یک پروسه کاملا طبیعی است و اثر کمی بر روی موی سر دارد. چنین سایشی در بعضی از موارد با سرعت بسیار بیشتری رخ می دهد. آسیب حاصل از این سایش به دلایل مختلفی از جمله رطوبت، اصطکاک، نور آفتاب، حرارت حاصل از سشوار یا افتاب حاصل می شود. البته قابل ذکر است که مواد شیمیایی موجود در استخر های شنا و نمک موجود در آب دریا به اندازه مواد کازمتیک نامناسب، از دیگر عوامل موثر در ایجاد این آسیب ها به شمار می روند (11) و(12) و(14)
شکل 3-1 – نمونه آسیب های وارد شده به تار مو
در موهای طبیعی این نوع از آسیب ها تنها در نزدیکی انتهای موهای بلندی که هیچ گونه تدبیری برایشان به کار نرفته است دیده می شود، موهایی که کدر و رنگ پریده اند و دوشاخه شدن و شکستگی در انتهای آنها در موارد زیادی دیده می شود. مدت زمانی که یک مو می تواند بدون هیچ گونه آسیبی به رشد خود ادامه دهد به کیفیت طبیعی مو وابسته است، اما غالبا موها در معرض آسیب قرار داشته و در طول مدت نگهداری به حالت دهی24 نیاز دارند. قدرت کورتکس در بازیافت رطوبت از دست رفته، عاملی است که به واسطه آن حالت دهی می تواند سرعت بروز و ایجاد ودرینگ25 طبیعی در مو را کند کند. خشکی یا از دست دادن رطوبت مو باعث از دست رفتن توان حالت پذیری آن می شود و در چنین شرایطی است که تعداد باندهای هیدروژنی نیز کاهش می یابد. حالت دهی باعث باز گردانی و بازسازی پیوندهای هیدروژنی و افزایش مقدار رطوبت در مو با افزایش مقدار رطوبت در مو با افزایش قابلیت ضد آبی کوتیکول می شود. این خاصیت تعیین کننده مقدار الکتریسیته ساکن بر روی مو و چگونگی مقاومت آن در برابر استرس های مکانیـکی همانند برس زدن و شانه کردن است.(12) و(13) و(16) و(23)
شکل3- 2- اسیب وارد شده به تار مو در اثر موخوره
3-1-2- آسیب های حاصل از کوتاه کردن مو و آراستن آن:
به کارگیری یک قیچی کند باعث ایجاد لبه های بلند و ناهموار در مو شده و در نتیجه فلس های کوتیکول ضعیف، و مستعد بروز هرگونه آسیب بعدی می شود. بنابراین به کارگیری قیچی استیل و با کیفیت مناسب عاملی بسیار مهم و تعیین کننده در سلامت مو به شمار می رود. استفاده از تیغ در کوتاه کردن مو باعث ایجاد حالتی نامناسب در آن می شود و شرایط را برای بروز آسیب های بعدی مهیا می سازد(23).

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید